روغن بسفایج 

روغن بسفایج از گیاهش به همین نام گرفته می شود.بسفایج گیاهی علفی، همیشه سبز و دائمی است که قسمت هوایی آن به ۳۰ سانتی متر می رسد، گیاه دارای ریزوم افقی به قطر متوسط یک سانتی متر می باشد که از فلس های نازک خرمایی رنگ پوشیده شده است. در قسمت زیرین ریزوم ریشه های نازکی وجود دارد. برگ های بسفایج به طول ۲۵ سانتی متر بیضی کشیده و نوک تیز هستند که با بریدگی‌های متعدد به قطعاتی تقسیم می شوند، قطعات دو طرف برگ ها به صورت متناوب نسبت به هم روی دمبرگ اصلی قرار دارند.

قطعات قسمت های بالایی برگ به تدریج کوچک‌تر می شوند، هاگینه های برگ بر روی قطعات دو طرف برگ و به موازات رگ‌برگ اصلی هر قطعه قرار می گیرند. قسمت دارویی گیاه ریزوم ها هستند که آنها را از زیر خاک بیرون آورده و پس از خشک کردن استفاده می کنند، ریزوم های خشک شده به صورت قطعاتی با رنگ قرمز متمایل به قهوه ای که بر روی آنها برجستگی، گره ها و خارهای کوچکی وجود دارد مربوط به بقایای برگ و ریشه ها می باشند.طعم ریزوم ها در گیاه تازه ملایم و شیرین است و به تدریج گس و نامطبوع می شود، بوی ریزوم خشک شده نامطلوب است، بسفایج به حالت خودرو بیشتر در مناطق جنگلی و مرطوب می روید، مناطق رویش آن در جهان شامل آفریقا، اروپا، کانادا، آمریکا، ترکیه، شرق آسیا و ایران می باشد این گیاه در اکثر مناطق شمالی ایران منتشر است.

 

ترکیبات مهم بسفایج

ترکیبات بسیار زیادی در ریزوم بسفایج شناسایی و گزارش شده است که به قرار زیر می باشد: مشتقات فورگلوسین، اسانس، روغن ثابت به میزان ۸ درصد، تانن ها، پولی پودین آ و ب، قندها به میزان ۵ درصد، گلی‌سریزین، مانیتول، پروتئین، نشاسته، کربوهیدرات ها و گلی‌سریزیک‌اسید می باشند. در اسانس حاصل از ریزوم، اسیدهای چرب بوتیریک، هگزوئیک، سوکسی‌نیک و لوریک گزارش شده است، همچنین سالیسیلات متیل که دارای اثر ضد درد موضعی می باشد در ریزوم وجود دارد. استرهای مختلفی از جمله آلفامتیل بوتیریک‌ استر که دارای خاصیت قوی مسهلی هستند، در ریزوم شناسایی شده است، رزین های مختلفی از جمله رزین حاوی الکل بنزیلیک و استر مربوطه که دارای خاصیت قوی ضد کرم می باشند، در ریزوم گزارش شده است.

 

طریقه و میزان مصرف گیاه بسفایج

ریشه گیاه بسفایج ،برگ و ریزوم آن اندام مورد استفاده این گیاه  بوده و مصرف آن به صورت خام و یا پخته بلامانع است.نحوه مصرف بسفایج  به صورت جوشانده و چای می باشد .

برای تهیه جوشانده این گیاه ۲۰ تا ۲۵ گرم له شده قطعات ریزوم  این گیاه را در یک لیتر آب ریخته و به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه جوشانده و پس از صاف کردن از آن ،بهبود سرفه و تسکین عوارض سرماخوردگی استفاده کنید.

برای تهیه چای و شربت بسفایج نیز پس از آسیاب کردن ریزوم ها آن را به صورت چای دم نموده و پس از دم کشیدن و صاف کردن روزانه تا چهار بار  برای دفع کرم و رفع یبوست از آن استفاده کنید .

 

خواص روغن بسفایج

برای  اولین بار در ایران شرکت طلای طبیعت اقدام به روغن گیری و تولید روغن بسفایج کرده که این روغن دارای خواص متعددی می باشد.نام گیاه بسفایج در کتاب قانون ابن سینا و مخزن الادویه آورده شده است و در این کتب بیان شده است که طبع گیاه بسفایج گرم و خشک است و از این رو بسفایج در طب اسلامی دارای فواید بی شماری بوده است که در ادامه به آنها اشاره می شود.

  • نافع و درمان کننده روماتیسم ،سوء هاضمه و اسهال است.
  • در درمان ورم کلیه و لقوه بسیار مفید است .
  • نفخ و تصفیه خون با استفاده از این گیاه به راحتی میسر است.
  • درمان کبد چرب و مشکلات مربوط به طحال با این گیاه به سادگی امکان پذیر می باشد.
  • ضد بلغم و سودا بوده و از این رو در درمان نقرس بسیار نافع است .
  • ضماد این گیاه در کاهش دردهای مفصلی و روماتیسمی ااثر تسکین دهندگی بسیار بالایی دارد .
  • سوء هاضمه و سایر مشکلات گوارش به خوبی با مصرف این گیاه قابل برطرف شدن می باشد .
  • درمان مشلات تنفسی مانند برونشیت،آسم ،تنگی نفس ،سرفه و آبریزش بینی به راحتی امکانپذیر می باشد .
  • صفرا آور بوده و در درمان بواسیر موثر است .
  • دمکرده آن برای درمان انگل و ورم کلیه و مثانه بسیار مفید است .
  • دمکرده این گیاه ضد فشار خون و ضد یبوست می باشد.